Ιατρεία Ψυχοθεραπείας, Συμβουλευτικής και Ομαδικής Ανάλυσης

Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής Οικονόμου Δημήτρης

Ιατρείο Ν.Σμύρνης

Διεύθυνση: Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 9
Τ.Κ 17121 Νέα Σμύρνη

Τηλέφωνο +30 210 - 9333360
Κινητό τηλέφωνο 694 5462547

Mail: psoa.10@gmail.com
Mail: info@psychiatros-neasmyrni.gr


Ωράριο λειτουργίας

Δευτέρα έως Πέμπτη από τις 10:00 π.μ. -14:00 μ.μ & 17:00 μ.μ έως 21:00 μ.μ
(Κατόπιν ραντεβού)


Ιατρείο Χαλκίδας

Διεύθυνση: Τσιριγώτη 7 ( πλατεία Αγ.Νικολάου)
Τ.Κ.34100 Χαλκίδα

Τηλέφωνο +30 22213 -10322
Κινητό τηλέφωνο 694 5462547

Mail: psoa.10@gmail.com
Mail: info@psychiatros-neasmyrni.gr


Ωράριο λειτουργίας

Παρασκευή 09:00 π.μ - 21:00 μ.μ & Σάββατο 09:00 π.μ - 14:00 μ.μ
(Κατόπιν ραντεβού)

Στην αρχή

Ψυχολογία

Φυσιολογία και Παθολογία του πένθους

Το πένθος θεωρείται μια φυσιολογική διαδικασία που έχει σχέση με την απώλεια και φαίνεται ότι απασχολεί τις κοινωνίες διαχρονικά .

Το ζητούμενο των κοινωνιών και της επιστήμης είναι πότε μια διαδικασία του πένθους οδηγείται από το φυσιολογικό στο παθολογικό επίπεδο .

Το πένθος είναι μιά βαριά θλίψη ,μια μεγάλη ψυχική οδύνη λόγω δυστυχίας ή συμφοράς και κυρίως εξαιτίας του θανάτου συγγενικού προσφιλούς προσώπου.

Είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο πενθεί κάποιος σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμα της κοινωνίας π.χ.φορώντας πένθιμη ενδυμασία ,μαύρα  ρούχα ,μαύρη ταινία ,μαύρη γραβάτα ,απέχοντας από κοινωνικές εκδηλώσεις ,γιορτές κ.τ.λ.

Τα ρήματα τα οποία ταιριάζουν με το πένθος είναι :  θλίβομαι ,λυπούμαι ,πονώ.

Η έννοια του πένθους συνδυάζεται άρρηκτα με την έννοια του θρήνου.

Ο θρήνος είναι η έκφραση έντονου ψυχικού πόνου,συναισθηματικών αντιδράσεων και εκδηλώσεων με κλάματα ,λυγμούς ,μοιρολόγια .Συνώνυμα του θρήνου είναι ο κλαυθμός ο οδυρμός , το μοιρολόι ή θρηνωδία.

Θα πρέπει να σημειώσουμε τη σύνδεση πένθους και θρήνου αλλά και τη διαφορά τους , και μια προσπάθεια διευκρίνησης των εννοιών καθώς υπάρχει μία σύγχυση. Το πένθος είναι μία κατάσταση που βιώνει κάποιος για μια απώλεια ,ενώ ο θρήνος είναι μια εκδήλωση ,μια τελετουργική διαδικασία με εκδηλώσεις που ουσιαστικά υπηρετεί το πένθος ,βοηθάει τη διαδικασία περάτωσης και λύσης του πένθους.

Το πένθος και ο θρήνος θεωρούνται φυσιολογικές διαδικασίες και δεν εμπίπτουν στον τομέα της παθολογίας ,αντιθέτως πιστεύουμε ότι δρουν λυτρωτικά -θεραπευτικά.

Το 1969 μια Ελβετίδα Ψυχίατρος η Ελισάβετ Κάμπλερ Ρος δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο αυτός που πεθαίνει .Σε αυτό το βιβλίο προσπάθησε να περιγράψει τα στάδια του φυσιολογικού θρήνου  που οι άνθρωο ποι περνούν όταν ένα αγαπημένο πρόσωπο ή κάποιος που ήταν κοντά τους πεθαίνει.

Αν και ο καθένας βιώνει το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου με διαφορετικούς τρόπους ,η Kubler-Ross αναφέρει ότι ο καθένας περνά μέσα από πέντε γενικά στάδια που ακολουθείται από μια τελική αποδοχή του θανάτου :


1ο Πρώτα είναι το σοκ από την απώλεια και κατόπιν η Άρνηση (Denial) όπου δεν μπορεί να πιστέψει την απώλεια ,και την οδυνηρή πραγματικότητακαι διαρκεί από λεπτά έως ώρες.Η άρνηση προστατεύει τον άνθρωπο από το σοκ της απώλειας ,αν όμως παραταθεί παύει να είναι χρήσιμη .Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι η διαδικασία του θρήνου φαίνεται ότι βοηθάει την υποχώρηση της άρνησης και αρχίζει να δέχεται την οδυνηρή πραγματικότητα.


2ο Έπειτα το στάδιο του θυμού και της οργής (Anger).Σε αυτό το στάδιο ο άνθρωπος θυμώνει για την οδυνηρή πραγματικότητα και εκφράζεται με διάφορεσ εκδηλώσεις οργής και διατυπώνεται με τη λαϊκή φρλαση << του φταίνε και τα ρούχα του>>


3ο Κατά το στάδιο της διαπραγμάτευσης (Bargaining) ο άνθρωπος που θρηνεί αναγνωρίζει σταδιακά τις συνέπειες της απώλειας ενώ συνυπάρχουν το κλάμα , ο θυμός ,η διαμαρτυρία ,ενώ διαρκεί από μερικές μέρες έως 1-2 εβδομάδες .(εκδηλώσεις του θρήνου).Η δυνατότητα που έχει ένας άνθρωπος να θρηνήσει συντομεύει αυτό το στάδιο για να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο όπου η πραγματικότητα της απώλειας γίνεται περισσότερο σαφής.


4ο Οι εκδηλώσεις αυτού του σταδίου,οδηγούν σε εκείνες της θλίψης (ονομαζόμενο και στάδιο θλίψης -depression). Aυτές οι εκδηλώσεις μοιάζουν με αυτές της κατάθλιψης,ήπιας μορφής,που χωρίς τη διαδικασία του θρήνου μπορεί να εξελιχθεί σε κλινική κατάθλιψη.


5ο Μετά είναι το στάδιο της αποδοχής της πραγματικότητας (Acceptance) όπου έχει δεχθεί την απώλεια και τις συνέπειες της .Ουσιαστικά έχουμε και το τέλος του θρήνου που όταν εξελιχθεί φυσιολογικά οδηγεί ακριβώς στην αποδοχή της πραγματικότητας.


Στην σύγχρονη Ψυχιατρική μελετάται το πένθος και γίνεται προσπάθεια να διαφοροδιαγνωσθεί από την κλινική παθολογική κατάθλιψη ,ενώ αναγνωρίζει τη διαδικασία του θρήνου ως προληπτική ,θεραπευτική.


Τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε ήπια μορφή συναντώνται στη διαδικασία του πένθους ,άρα το πένθος θα μπορούσαμε να πούμε ,ότι είναι μία κατάθλιψη ήπιας έντασης των συμπτωμάτων.

 
Βιβλιογραφία :Δρ.Γεώργιος Καλλέργης Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής

Σύνδρομο Θυμού (Μέρος Α)

Το σύνδρομο θυμού και εξαιρετικά επιθετικής συμπεριφοράς (Διαλείπουσα εκρηκτική συμπεριφορά) παρά το γεγονός ότι δεν είναι γνωστό στο ευρύτερο κοινό, εντούτοις φαίνεται να είναι πολύ συχνότερο από ότι υπολογιζόταν μέχρι τώρα.

Γενικά το σύνδρομο μπορεί να υπάρχει στο 7,3 του πλυθυσμού. Μέχρι 4%, παρουσιάζει τη σοβαρή μορφή της διαταραχής που χαρακτηρίζεται από 3 ή περισσότερες εκρήξεις απρόκλητου ή αδικαιολόγητου θυμού κάθε χρόνο οι οποίες συνοδεύονται από βίαιη συμπεριφορά.

Το σύνδρομο μπορεί να είναι η αιτία για πολλές περιπτώσεις βίας στην οικογένεια, κακοποίησης συζύγων ή επιθετικής συμπεριφοράς οδηγών. Οι άνθρωποι που πάσχουν από το σύνδρομο μπορεί να επιτίθενται στους άλλους, στην ιδιοκτησία ή στα υπάρχοντα τους.

Μπορούν να προκαλούν τραυματισμούς ή ζημιές στην ιδιοκτησία των άλλων.

Η πάθηση είναι ξεχωριστή και οι εκρήξεις θυμού που δυνατόν να συνοδεύονται από βία, δεν προκαλούνται από άλλες ψυχικές παθήσεις ή από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά.

Οι ασθενείς με το σύνδρομο αντιδρούν υπερβολικά, με ανεξέλεγκτη οργή και αισθάνονται μια ανακούφιση κατά το ξέσπασμα τους. Στη συνέχεια όμως αισθάνονται μετάνοια και τύψεις για το τι έχουν κάνει και τη συμπεριφορά τους.

Το πρόβλημα συνήθως αρχίζει νωρίς στην εφηβική ηλικία. Η πάθηση προδιαθέτει για κατάθλιψη,άγχος, χρήση απαγορευμένων ουσιών.

Οι περισσότεροι από τους ασθενείς με το σύνδρομο παρουσιάζουν τουλάχιστον μία από τις παραπάνω διαταραχές.

Το σύνδρομο δημιουργεί τις συνθήκες για σημαντικά περισσότερα προβλήματα στη ζωή των ασθενών όπως διαζύγιο και οικονομικές δυσκολίες. Αυτά δημιουργούν περισσότερο στρες οδηγώντας σε ένα φαύλο κύκλο με κατάθλιψη, κατάχρηση αλκοόλ ή χρήση ναρκωτικών.

Για να διαγνωσθεί κάποιος με το σύνδρομο θυμού και εξαιρετικά επιθετικής συμπεριφοράς απαιτούνται ορισμένα κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά είναι:

1. Τουλάχιστον 3 επεισόδια παρορμητικής επιθετικότητας, ιδιαίτερα έντονα που είναι εξαιρετικά υπερβολικά σε σχέση με την αιτία που τα έχει προκαλέσει και που έχουν συμβεί σε οποιαδήποτε φάση στη ζωή του ασθενούς.

2. Τα επεισόδια χαρακτηρίζονται από ξαφνική απώλεια του ελέγχου της συμπειφοράς του ατόμου. Ο Θυμός και η βίαιη συμπεριφορά, μπορεί να συνοδεύονται από απειλές για κτύπημα άλλου ατόμου ή ακόμη να συνοδεύονται από απόπειρα κτυπήματος, πρόκληση σωματικής βλάβης ή πραγματικού τραυματισμού κάποιου άλλου ατόμου. Η εκρηκτική οργή μπορεί επίσης να συνοδεύεται από το ρίξιμο ή σπάσιμο αντικειμένων. Επίσης, το άτομο πιθανόν να προκαλεί υλικές ζημιές με πραγματικό κόστος στα υπάρχοντα των άλλων.

3. Η σοβαρή μορφή της πάθησης χαρακτηρίζεται από 3 ή περισσότερα επεισόδια ετησίως.

4. Τόσο οι συνήθεις όσο και οι σοβαρές μορφές του συνδρόμου εκδηλώνονται στην εφηβική ηλικία: Για τα αγόρια κατά μέσο όρο στην ηλικία των 13 ετών ενώ για τα κορίτσια στην ηλικία των 19 ετών.

Σύνδρομο Θυμού (Μέρος Β)

Η σοβαρή μορφή του συνδρόμου θυμού με εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά: Μεταξύ των ασθενών αυτών υπάρχει μια ομάδα με σοβαρότερη μορφή της διαταραχής με συχνότερες επιθετικές κρίσεις με θυμό. Παρουσιάζουν τουλάχιστον 3 επεισόδια τέτοιας συμπεριφοράς σε ένα χρόνο. Οι επιθέσεις εναντίον προσώπων και ιδιοκτησίας είναι συχνότερες στην ομάδα αυτή.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκε ότι η ομάδα αυτή κάθε χρόνο , αντιπροσωπεύει το 4% του πληθυσμού των ενηλίκων.Υπολογίζεται ότι οι ασθενείς με τη σοβαρή μορφή του συνδρόμου παρουσιάζουν κατά μέσο όρο 43 επιθετικά επεισόδια κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Το σύνδρομο συσχετίζεται με ουσιαστικά λειτουργικά προβλήματα της προσωπικότητας του ατόμου.

Που οφείλεται το σύνδρομο?

Το σύνδρομο θυμού με εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά, δεν είναι θέμα απλά κακής συμπεριφοράς. Φαίνεται ότι υπάρχει σημαντική γενετική συνιστώσα και βιολογικοί μηχανισμοί που ευθύνονται για τη πάθηση. Η παραγωγή της σεροτονίνης στους ασθενείς αυτούς και οι βιολογικοί μηχανισμοί που τη ρυθμίζουν, είναι ανεπαρκείς. Για αυτό οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (αντικαταθλιπτικά φάρμακα) είναι αποτελεσματικοί στη θεραπεία της πάθησης.

Για τους λόγους αυτούς το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί μόνο με διόρθωση και αναπροσαρμογή της συμπεριφοράς του ατόμου.

Αντιμετώπιση

Βλέπουμε ότι το σύνδρομο θυμού με εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά, δεν είναι μόνο άγνωστο στο ευρύ κοινό αλλά παράλληλα δεν είναι καλά γνωστό από τους γιατρούς.

Η συχνότητα του όμως είναι σημαντική στο πληθυσμό όπως έχει βρεθεί πρόσφατα σε μεγάλη έρευνα γιατρών του πανεπιστημίου του Χάρβαντ. Επίσης, η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει αποτελεσματική πρόληψη των προβλημάτων ποπυ θα ταλανίζουν τον ασθενή εάν η νόσος αφεθεί ανεξέλεγκτη.

Οι θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς με το σύνδρομο περιλαμβάνουν τη ψυχοθεραπεία (θεραπεία με λόγια) κυρίως γνωστικού συμπεριφορικού τύπου και φάρμακα. Ο συνδυασμός φαρμάκων και συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας έχουν καλά αποτελέσματα.

Τα φάρμακα (αντικαταθλιπτικά, σταθεροποιητες της διάθεσης) απομακρύνουν το επίπεδο από το οποίο επέρχεται το επιθετικό ξέσπασμα θυμού.

Η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία βοηθά τους ασθενείς να αναγνωρίζουν και να χειρίζονται τα έντονα αισθήματα που τους οδηγούν στις χαρακτηριστικές κρίσεις οργής του συνδρόμου.