Ιατρεία Ψυχοθεραπείας, Συμβουλευτικής και Ομαδικής Ανάλυσης

Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής Οικονόμου Δημήτρης

Ιατρείο Ν.Σμύρνης

Διεύθυνση: Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 9
Τ.Κ 17121 Νέα Σμύρνη

Τηλέφωνο +30 210 - 9333360
Κινητό τηλέφωνο 694 5462547

Mail: psoa.10@gmail.com
Mail: info@psychiatros-neasmyrni.gr


Ωράριο λειτουργίας

Δευτέρα έως Πέμπτη από τις 10:00 π.μ. -14:00 μ.μ & 17:00 μ.μ έως 21:00 μ.μ
(Κατόπιν ραντεβού)


Ιατρείο Χαλκίδας

Διεύθυνση: Τσιριγώτη 7 ( πλατεία Αγ.Νικολάου)
Τ.Κ.34100 Χαλκίδα

Τηλέφωνο +30 22213 -10322
Κινητό τηλέφωνο 694 5462547

Mail: psoa.10@gmail.com
Mail: info@psychiatros-neasmyrni.gr


Ωράριο λειτουργίας

Παρασκευή 09:00 π.μ - 21:00 μ.μ & Σάββατο 09:00 π.μ - 14:00 μ.μ
(Κατόπιν ραντεβού)

Στην αρχή

Ψυχική Υγεία

Τρόφιμα που μειώνουν το άγχος

Το άγχος είναι ένα κοινό πρόβλημα για πολλούς ανθρώπους. Είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από συνεχή ανησυχία και νευρικότητα, και συνδέεται μερικές φορές με την κακή υγεία του εγκεφάλου. Η φαρμακευτική αγωγή συχνά απαιτείται ως θεραπεία.

Εκτός από τα φάρμακα, υπάρχουν διάφορες τακτικές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να μειώσετε τα συμπτώματα άγχους, από την άσκηση έως την βαθιά αναπνοή.

Όσον αφορά τη διατροφή μας υπάρχουν μερικά τρόφιμα που μπορείτε να καταναλώσετε, τα οποία μπορεί να σας βοηθήσουν να μειώσετε τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σας, κυρίως λόγω των ιδιοτήτων τους , που ενισχύουν τις λειτουργίες του εγκεφάλου.

Εδώ θα αναφέρουμε κάποιες   τροφές   που μπορεί να παρέχουν ανακούφιση από το άγχος, και έχουν σημαντικές  ενδείξεις για αυτό.

 

 Σολομός

Ο σολομός μπορεί να είναι ευεργετικός για τη μείωση του άγχους.Ο σολομός έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και βιταμίνη D, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του άγχους , συμβάλλοντας στην υγεία του εγκεφάλου.

Τα ω-3 λιπαρά οξέα μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση των νευροδιαβιβαστών ντοπαμίνη και σεροτονίνη, οι οποίες μπορούν να έχουν ηρεμιστικές και χαλαρωτικές ιδιότητες.

Επιπλέον, μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα λιπαρά οξέα μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και να αποτρέψουν την εγκεφαλική κυτταρική δυσλειτουργία που οδηγεί στην ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών όπως το άγχος.

Η κατανάλωση επαρκών ποσοτήτων ω-3 λιπαρών οξέων μπορεί επίσης να προωθήσει την ικανότητα του εγκεφάλου σας να προσαρμοστεί στις αλλαγές, επιτρέποντάς σας να χειριστείτε καλύτερα τους παράγοντες  που προκαλούν τα συμπτώματα άγχους .

Η βιταμίνη D έχει μελετηθεί επίσης για τα θετικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει στη βελτίωση των επιπέδων των ηρεμιστικών νευροδιαβιβαστών.

Ακόμα και μερικές μερίδες σολομού την εβδομάδα μπορεί να είναι αρκετές για να προωθήσουν την ανακούφιση του άγχους.

Σε μια μελέτη, οι άνδρες που έτρωγαν τον σολομό  τρεις φορές την εβδομάδα για πέντε μήνες ανέφεραν λιγότερο άγχος από όσους κατανάλωναν κοτόπουλο, χοιρινό κρέας ή βοδινό κρέας. Επιπλέον, είχαν βελτιώσει τα συμπτώματα που σχετίζονται με το άγχος, όπως η καρδιακή συχνότητα και η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού.

 

 

 Χαμομήλι

Το χαμομήλι είναι ένα βότανο που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του άγχους.Το χαμομήλι έχει αποδειχθεί ότι βοηθά σε αυτό  ,επειδή περιέχει υψηλές ποσότητες αντιοξειδωτικών που μειώνουν τη φλεγμονή.

Αρκετές μελέτες δείχνουν την άμεση σχέση μεταξύ χαμομηλιού και ανακούφισης άγχους.Έχουν διαπιστώσει ότι εκείνοι που διαγνώστηκαν με γενικευμένη διαταραχή άγχους (GAD) παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση των συμπτωμάτων μετά την κατανάλωση εκχυλίσματος χαμομηλιού, σε σύγκριση με αυτούς που δεν το έκαναν Μια άλλη μελέτη έδειξε παρόμοια αποτελέσματα, καθώς όσοι κατανάλωναν εκχύλισμα χαμομηλιού για οκτώ εβδομάδες είδαν μειωμένα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

 

 

 Κουρκούμη

Η κουρκούμη είναι ένα μπαχαρικό που περιέχει κουρκουμίνη, μια ένωση που μελετάται για το ρόλο της στην προαγωγή της υγείας του εγκεφάλου και την πρόληψη των διαταραχών άγχους.

Η κουρκουμίνη έχει  ισχυρές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, οι οποίες έχουν αποδειχθεί ότι αποτρέπουν βλάβες στα εγκεφαλικά κύτταρα

Αυτές οι επιδράσεις οφείλονται εν μέρει στην ικανότητα της κουρκουμίνης να μειώνει φλεγμονώδεις δείκτες, όπως κυτοκίνες, οι οποίες συχνά συνδέονται με την ανάπτυξη άγχους

Επιπλέον, η κατανάλωση κουρκουμίνης έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τα επίπεδα αντιοξειδωτικών του αίματος, τα οποία τείνουν να είναι χαμηλά σε άτομα με άγχος.

Απαιτείται περισσότερη  έρευνα για να επιβεβαιώθούν ασφαλώς όλα αυτά τα αποτελέσματα, αλλά εάν υποφέρετε από άγχος, η ενσωμάτωση της κουρκούμης στη διατροφή σας αξίζει σίγουρα μια δοκιμή.

 

 

 Μαύρη σοκολάτα

Η ενσωμάτωση της μαύρης σοκολάτας στη διατροφή σας μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε το άγχος.

Η μαύρη σοκολάτα περιέχει  αντιοξειδωτικές ουσίες,  που μπορούν να ωφελήσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτές οι επιδράσεις μπορεί να σας επιτρέψουν να προσαρμοστείτε   καλύτερα στις καταστάσεις άγχους που μπορούν να οδηγήσουν  και σε άλλες διαταραχές της διάθεσης.

Σε μια μελέτη, άτομα που κατανάλωναν 74%  μαύρη σοκολάτα δύο φορές την ημέρα για δύο εβδομάδες είχαν βελτιωμένα επίπεδα ορμονών στρες που συνήθως σχετίζονται με άγχος, όπως οι κατεχολαμίνες και η κορτιζόλη.

Η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας έχει επίσης αποδειχθεί ότι αυξάνει τα επίπεδα της νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη, η οποία μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του στρες. .Για παράδειγμα, σε μια μελέτη σε ιδιαίτερα αγχώδη άτομα , οι συμμετέχοντες ανέφεραν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα στρες μετά την κατανάλωση 40 γραμμαρίων μαύρης σοκολάτας κάθε μέρα σε περίοδο δύο εβδομάδων

Ωστόσο, η μαύρη σοκολάτα καταναλώνεται καλύτερα με μέτρο, καθώς είναι υψηλή σε θερμίδες και είναι εύκολη στην υπερκατανάλωση τροφής.

 

 

 Πράσινο Τσάι

Το πράσινο τσάι περιέχει L-theanine, ένα αμινοξύ που έχει μελετηθεί για τα θετικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει στην υγεία του εγκεφάλου και στη μείωση του άγχους.

Σε μια μικρή μελέτη, οι άνθρωποι που κατανάλωσαν L-theanine παρουσίασαν μείωση των ψυχολογικών αντιδράσεων στρες που συνήθως συνδέονται με το άγχος, όπως ο αυξημένος καρδιακός ρυθμός.Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι όσοι κατανάλωσαν L-theanine είχαν μειωμένα επίπεδα κορτιζόλης, μια ορμόνη στρες που συνδέεται με την ανησυχία.Αυτές οι επιδράσεις μπορεί να οφείλονται στο δυνατότητα της L-theanine να αποτρέπει την υπερβολική διέγερση των νεύρων. Επιπλέον, η  L-theanine μπορεί να αυξήσει τους νευροδιαβιβαστές GABA, ντοπαμίνη και σεροτονίνη, , που έχουν αποδειχθεί ότι έχουν αντιαγχωτικά αποτελέσματα.

Επιπλέον, το πράσινο τσάι περιέχει και EGCG, ένα αντιοξειδωτικό που προωθεί την υγεία του εγκεφάλου. Μπορεί να παίξει βασικό ρόλο στη μείωση ορισμένων συμπτωμάτων αυξάνοντας επίσης το GABA στον εγκέφαλο.

Οι ευεργετικές ιδιότητες της L-theanine και EGCG μπορεί να είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο η συχνή  κατανάλωση  πράσινου τσαγιού  συνδέεται με λιγότερη ψυχολογική δυσχέρεια.

Ενώ όλα αυτά τα ευρήματα είναι πολλά υποσχόμενα, αξίζει να αναφερθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για το πράσινο τσάι και το άγχος έχει διεξαχθεί σε ζώα και απαιτείται περισσότερη  έρευνα για να επιβεβαιώσει τις επιπτώσεις της κατά του άγχους.

 

 

 Γιαούρτι

Εάν υποφέρετε από άγχος, το γιαούρτι είναι ένα μία καλή τροφή για να την συμπεριλάβετε στη διατροφή σας.

Τα προβιοτικά ή υγιή βακτηρίδια που βρίσκονται σε ορισμένα είδη γιαουρτιού μπορούν να βελτιώσουν τη ψυχικής σας υγεία.

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα προβιοτικά τρόφιμα, όπως το γιαούρτι, μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική υγεία και την εγκεφαλική λειτουργία, Σε μια μελέτη για το άγχος, άτομα που κατανάλωναν προβιοτικό γιαούρτι καθημερινά ήταν σε θέση να αντιμετωπίσουν το στρες καλύτερα από όσους κατανάλωναν γιαούρτι χωρίς προβιοτικά. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν 125 γραμμάρια γιαούρτι δύο φορές την ημέρα για τέσσερις εβδομάδες είχαν καλύτερη λειτουργία στις περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τις συγκινήσεις.. ( *  περί προβιοτικών και ψυχικής υγείας , διαβάστε στο τέλος του  άρθρου. )

Αυτά τα ευρήματα είναι ελπιδοφόρα, όμως χρειάζεται περισσότερη  έρευνα για να επιβεβαιώσουμε τα ευεργετικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει το γιαούρτι στη μείωση του άγχους.

 

 

Άλλα τρόφιμα που μπορούν να βοηθήσουν με το άγχος

 

Ενώ μερικά από τα τρόφιμα που αναφέρονται παρακάτω δεν έχουν μελετηθεί ειδικά για τις ιδιότητές τους κατά του άγχους , είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά που πιστεύεται ότι βελτιώνουν τα σχετικά συμπτώματα.

 

Γαλοπούλα, μπανάνες και βρώμη:

Αυτές είναι καλές πηγές του αμινοξέος τρυπτοφάνη, η οποία μετατρέπεται σε σεροτονίνη στο σώμα και μπορεί να προωθήσει την χαλάρωση και την ανακούφιση από το άγχος

 

Σπανάκι. 

Τα χαμηλά επίπεδα μαγνησίου , μπορεί να πυροδοτήσουν πονοκεφάλους και κόπωση, αυξάνοντας έτσι την ευαισθησία στο άγχος. Και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά είναι πλούσιες πηγές μαγνησίου .

 

Εσπεριδοειδή και πιπεριές:

Πλούσια σε βιταμίνη C, η οποία έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής και την πρόληψη βλάβης στα κύτταρα που μπορούν να προκαλέσουν άγχος

.

Αμύγδαλα:

Τα αμύγδαλα παρέχουν μια σημαντική ποσότητα βιταμίνης Ε, η οποία έχει μελετηθεί για το ρόλο της στην πρόληψη του άγχους. Επισης περιέχουν βιταμίνες του Β συμπλέγματος , που βοηθούν στη ψυχική υγεία.

( * ) Για το θέμα προβιοτικά και ψυχική υγεία , παραθέτουμε μια παράγραφο από προηγούμενο άρθρο περί προβιοτικών .

 Προβιοτικά και ψυχική υγεία .

Υπάρχει σίγουρα συσχέτιση προβιοτικών και ψυχικής υγείας . Μια ανασκόπηση 38 μελετών έδειξε ότι διάφορα προβιοτικά μπορούν να βελτιώσουν συμπτώματα όπως κατάθλιψη , άγχος , ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή  και έκπτωση μνήμης.
Ποια προβιοτικά έδειξαν ευνοϊκή δράση : Bifidobacterium longum, Bifidobacterium breve,Bifidobacterium infantis, Lactobacillus helveticus and Lactobacillus rhamnosus. Έχουν φανεί αποτελέσματα όπως μείωση του άγχους , της καταθλιπτικής διάθεσης , βελτίωση στο σύνδρομο χρονιάς κόπωσης κλπ.
Σε μελέτη 8 εβδομάδων  σε ασθενείς με μείζονα κατάθλιψη , η χορήγηση  L. acidophilus, L. casei και B. bifidum είχε σημαντική μείωση στα συμπτώματα της κατάθλιψης. Επίσης , έχουν μετρηθεί και μειώσεις στα επίπεδα ινσουλίνης και των δεικτών φλεγμονής .

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ , ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ , ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

 

Αϋπνία

ΟΡΙΣΜΟΣ:Η αϋπνία ορίζεται ως η δυσκολία της έναρξης του ύπνου , δυσκολία στο να διατηρήσουμε τον ύπνο μας χωρίς να ξυπνήσουμε  ή να ξυπνάμε νωρίς το πρωί χωρίς  να μπορούμε να κοιμηθούμε εύκολα ξανά.

 

Γενικά , οι άνθρωποι που πάσχουν από αϋπνία κοιμούνται λιγότερο η έχουν κακή ποιότητα ύπνου , παρά το ότι έχουν τη δυνατότητα να κοιμηθούν καλά .

 

Ο κακός ύπνος μπορεί να οδηγήσει σε  δυσκολία λειτουργίας κατά διάρκεια της ημέρας

Η αϋπνία δεν ορίζεται με βάση τις ώρες που κοιμάται κάποιος γιατί ο επαρκής ύπνος ποικίλλει από άτομο σε άτομο .

Επίσης η  ανάγκη για ύπνο μειώνεται με την ηλικία

Η συμπτωματολογία της αϋπνίας περιλαμβάνει :

  • δυσκολία να κοιμηθούμε ή να παραμείνουμε κοιμισμένοι
  • εναλλαγές στο ωράριο : συνεχιζόμενες μέρες κακού ύπνου  ακολουθούνται από ημέρα με καλό ύπνο
  • πρωινή κόπωση/υπνηλία
  • διαταραχές της μνήμης
  • κακή συγκέντρωση
  • ευερεθιστότητα
  • άγχος
  • κατάθλιψη
  • αυξημένα λάθη η ατυχήματα
  • μειωμένη ενέργεια η όρεξη για δραστηριότητα
  • αυξημένη ανησυχία για το γεγονός της διαταραχής του ύπνου

 

Για πολλούς , η αϋπνία επηρεάζει τις διαπροσωπικές σχέσεις , την επαγγελματική απόδοση και την καθημερινή λειτουργικότητα μας . Οι άνθρωποι που πάσχουν από αϋπνία έχουν μικρές διαφορές στη μνήμη και στην ικανότητα επίλυσης προβλημάτων σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν αϋπνία.

Όμως η ικανότητα είναι παρόμοια σε test για τη γενικότερη νοητική λειτουργία , την αντίληψη , την προσοχή και τη συνδυαστική σκέψη .

 

Οι πάσχοντες από αϋπνία εμφανίζουν και διαταραγμένη αίσθηση του ύπνου . Μπορεί να αισθάνονται ότι κοιμήθηκαν λιγότερο ή είναι πιο κουρασμένοι , ακόμη και όταν τα test έδειχναν ότι δεν ίσχυε κάτι τέτοιο .

 

Η διαταραγμένη αυτή αίσθηση του ύπνου μπορεί να σχετίζεται με ένα πρόβλημα στο σύστημα ύπνου - αφύπνισης του οργανισμού , το οποίο βοηθάει να αισθανόμαστε ξύπνιοι μετά από ύπνο και κουρασμένοι πριν πάμε να κοιμηθούμε .

 

Ένα σημαντικό επίσης  θέμα , είναι η αυξανόμενη ανησυχία ότι δεν έχουμε αρκετό ύπνο κάτι το οποίο παρεμποδίζει ακόμη περισσότερο την έλευση του ύπνου . Καλό είναι να μη μπούμε στο φαύλο αυτό κύκλο και να καταλάβουμε ότι κοιμόμαστε περισσότερο από ότι νομίζουμε.

 

Τα είδη της αϋπνίας ανάλογα με τη διάρκεια της :

  • Αϋπνία μικρής διάρκειας : κρατάει λιγότερο από τρεις μήνες και συνήθως σχετίζεται με το στρες . Τα στρεσογόνα ερεθίσματα είναι συνήθως:
  • Αλλαγές στο περιβάλλον του ύπνου (θερμοκρασία ,φως , θορυβος )
  • απώλεια ενός αγαπημένου , διαζύγιο η απώλεια εργασίας 
  • πρόσφατη νόσος , χειρουργείο η έναρξη πόνου 
  • χρήση η απόσυρση από διεγερτικα (καφεΐνη) 
  • συγκεκριμένα φάρμακα (θεοφυλλίνη , b-blockers ,στεροειδή , φάρμακα για θυροειδή και εισπνεόμενα για το άσθμα )
  • αλκοόλ 
  • Παράνομες ουσιες ( κοκαινη , μεθαμφεταμίνη ). 

Η μικρής διάρκειας αϋπνία συνήθως αποκαθίσταται όταν το στρεσογόνο ερέθισμα εξαφανιστεί. 

Υπαρχουν και κάποια άλλα παραδείγματα όπως το jet lag και  η εργασία σε βάρδιες .

Η μακράς διαρκείας αϋπνία (Χρόνια αϋπνία ). Αυτή κρατάει περισσότερο από τρεις μήνες και συμβαίνει τουλάχιστον τρία βράδια την εβδομάδα .Συνυπαρχει συχνά και με άλλες καταστάσεις όπως:


Διαταραχές ψυχικής υγείας :

  • κατάθλιψη, αγχώδης διαταραχή ( συμπεριλαμβανομένων των κρίσεων πανικού)  και  μετατραυματικη αγχώδης διαταραχή. 
  • νοσήματα που προκαλούν δυσκολία στον ύπνο οπως αυτά που προκαλούν πόνο η δυσκολια  αναπνοής .
  • νευρολογικές διαταραχές όπως Parkinson και Alzheimer.
  • άλλες διαταραχές ύπνου όπως σύνδρομο άπνοιας ύπνου , συνδρόμου ανησυχων ποδιών 
  • Φάρμακα η χρήση παράνομων ουσιών.

Η αϋπνία πάντως μπορεί να υπάρχει από μόνη της και σε λίγες περιπτώσεις είναι δυνατόν να ξεκινήσει από την παιδική ηλικία η να εμφανίζεται σε μια οικογένεια . 


Κωνσταντινοπουλος Παναγιώτης 

Ειδικος Παθολόγος 

Οικονόμου Δημήτριος -ψυχίατρος

Πηγή : uptodate 

Περί αντικαταθλιπτικών

Τα αντικαταθλιπτικα φάρμακα μπορούν να είναι ένας σημαντικος συμμαχος για τους ανθρώπους που αγωνίζονται με την κατάθλιψη. Όμως όπως όλα τα φάρμακα, ειναι δυνατόν να προκαλέσουν παρενέργειες , για αυτό είναι σημαντικό να είστε  ενήμεροι για τις αλλαγές στο οργανισμό  σας όταν αρχίσετε οποιαδήποτε νέα φαρμακευτική αγωγή. Εάν έχετε οποιεσδήποτε παρενέργειες απο κάποιο αντικαταθλιπτικό, ενημερώστε αμέσως το γιατρό σας και  για πολλές από τις ήπιες  παρενέργειες, μπορεί να βοηθήσουν  μερικά απλά βήματα . Εδώ είναι μερικές προτάσεις για τη διαχείριση των ήπιων παρενέργειων των αντικαταθλιπτικών, πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό σας. 


Ξηροστομία . Εκτός από το να πίνετε νερό, βοηθά να μασάτε τσίχλες χωρίς ζάχαρη και βουρτσίστε τα δόντια σας συχνά.

Δυσκοιλιότητα. Τρώτε δημητριακά ολικής αλέσεως, δαμάσκηνα και χορταστικές μερίδες φρούτων και λαχανικών. Η ενυδάτωση επίσης είναι σημαντική. 

Εάν έχετε δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, ο γιατρός σας μπορεί να είναι σε θέση να προσαρμόσει την φαρμακευτική σας αγωγή και να ανακουφίσει  αυτό το πρόβλημα. 

Ζάλη. Ξαφνικές αλλαγές στη θέση του σώματος σας , μπορεί να οδηγήσουν  σε μια απότομη πτώση της πίεσης του αίματος και να προκληθεί  ζάλη. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, να μετακινήστε αργά όταν σηκωθείτε από μια καρέκλα ή από το κρεβάτι. Επίσης, βοηθά και εδώ η καλή ενυδάτωση.

Υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας . Αυτό το ζήτημα συνήθως παρουσιάζεται στην αρχή της θεραπείας και δε διαρκεί  πολύ καιρό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσει αν πάρετε τα  φάρμακα κατά την κατάκλιση, αλλά ρωτήστε το γιατρό σας σχετικά με αυτό. Αν αισθάνεστε υπνηλία, μην οδηγείτε ή μην κάνετε βαριές και επικίνδυνες εργασίες.

Προβλήματα στον ύπνο. Συχνά αυτό βελτιώνεται μετά από λίγες εβδομάδες, αλλά μερικές φορές μπορεί να χρειαστεί τροποποίηση φαρμακευτικής αγωγής από το γιατρό σας . 

Ναυτία. Συχνά, η ναυτία εξαφανίζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ίσως βοηθήσει να παίρνετε το φάρμακο αμέσως μετά από ένα σημαντικό γεύμα, κάτι που συχνά προτείνουν οι ψυχίατροι. 

Νευρικότητα . Ίσως να αισθάνεστε νευρικός ή ανήσυχος όταν αρχίσετε να παίρνετεένα φάρμακο.  Τα συναισθήματα  εκνευρισμού μπορεί να περάσουν  μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όμως σε σχετικά σπάνιες περιπτώσεις, η νευρικότητα μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει :μερικές φορές είναι πρώιμο σύμπτωμα επιδείνωσης της κατάθλιψης ή μανία , ενημερώστε το θεράποντα. 

Κεφαλαλγία.  Επεισόδια κεφαλαλγίας μπορούμε να έχουμε στην αρχή με διάφορη συχνότητα . Για κάποιους εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά συνήθως εξαφανίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. 


Σεξουαλικά προβλήματα
. Μερικές φορές σεξουαλικά προβλήματα είναι παροδικά ή δε σχετίζονται με το φάρμακο. Μιλήστε με το γιατρό σας σχετικά με τα σεξουαλικά προβλήματα που επιμένουν για περισσότερο από λίγες εβδομάδες. 


Αν τυχόν παρενέργειες αντικαταθλιπτικών συνεχίζουν να σας ενοχλούν , ο γιατρός σας μπορεί να αλλάξει τη δοσολογία σας σας, την ώρα της ημέρας που παίρνετε το φάρμακο, μπορεί να συστήσει αλλαγές η συνδυασμούς  φαρμάκων ή αντικατάσταση φαρμάκων με άλλες μορφές θεραπείας. Πάρτε όλα τα φάρμακα, σύμφωνα με τις οδηγίες, και μην σταματήσετε να τα  παίρνετε απότομα χωρίς να μιλήσετε με το γιατρό σας πρώτα. Ακόμη και για αυτές τις απλές συμβουλές διαχείρισης των ήπιων παρενεργειών των αντικαταθλιπτικών , να έρθετε σε επαφή μαζί του πρώτα. 

Πηγή : Harvard medical school 

 

Επιμέλεια θέματος 

Δημήτρης Οικονόμου Ψυχίατρος
Κωνσταντινόπουλος Παναγιώτης Ειδικός παθολόγος 

Σημαντικές έννοιες Ψυχικής Υγείας

Ας προσεγγίσουμε κάποιες βασικές έννοιες που αφορούν τον ευαίσθητο χώρο της ψυχικής υγείας ευελπιστώντας να βοηθήσουμε στη σωστή επιλογή ειδικού όταν αντιμετωπίζουμε (ή δεν αντιμετωπίζουμε) κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας και να συμβάλλουμε στην αποσαφήνιση όρων και εννοιών που συχνά μπερδεύουν...

Ψυχίατρος: είναι ο γιατρός που ειδικεύεται στη θεραπεία των ψυχικών ασθενειών. Δηλαδή είναι ένας γιατρός που έχει πτυχίο πρώτα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου (6 χρόνια) και στη συνέχεια έχει ειδικευτεί (για άλλα 5 χρόνια) στη Ψυχιατρική. Αποκτά την Άδεια Άσκησης στη Ψυχιατρική ειδικότητα μετά από επιτυχείς εξετάσεις στην έδρα της Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου. Στη συνέχεια χρειάζεται και άδεια από τη τοπική νομαρχία. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια των σπουδών του Ψυχιάτρου είναι λοιπόν συνολικά 11 Πανεπιστημιακά χρόνια.

Ο Ψυχίατρος περιθάλπτει τις ασθένειες που συνδέονται με τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής, είτε είναι φυσικής (βιολογικής), είτε ψυχολογικής, είτε κοινωνικής προέλευσης. Η κατάθλιψη , η << νεύρωση >>, οι ψυχώσεις, οι ψυχοσωματικές ασθένειες, το στρες (το άγχος ), η εξάρτηση από το αλκοόλ, τα προβλήματα προσαρμογής σε μια νέα κατάσταση είναι τέτοια παραδείγματα.

Ο Ψυχίατρος χρησιμοποιεί ως εργαλεία δουλειάς τα Φάρμακα ( σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε στις κατηγορίες τους ) ,τη ψυχοθεραπεία ή συνδυασμό των 2 αυτών θεραπευτικών μεθόδων.

Ψυχοθεραπεία: Είναι η θεραπευτική παρέμβαση που βασίζεται στη λεκτική επικοινωνία ανάμεσα στον θεραπευόμενο και τον θεραπευτή, (δηλαδή ως θεραπευτικό μέσο χρησιμοποιούνται τα λόγια) και στη σχέση μεταξύ τους, η οποία αποσκοπεί στο να βοηθήσει τον ασθενή (ή θεραπευόμενο) να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του, να προσαρμοστεί στη ζωή, να ανακουφιστεί από τα δυσάρεστα ψυχολογικά συμπτώματα του, να βελτιώσει τη νοητική του κατάσταση ή/και να συμβάλλει στη κοινωνική του επανένταξη, επιτρέποντας του να ζήσει μια όσο το δυνατόν πιο ικανοποιητική ζωή.

Υπάρχουν αρκετές σχολές Ψυχοθεραπείας οι κυριότερες των οποίων ειναι οι εξής: Ψυχανάλυση, Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία, Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία, Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία, Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία, Ομαδική Ψυχοθεραπεία, κτλ. (σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε στις βασικές διαφορές).

Συμβουλευτική: Ο όρος συμβουλευτική περιλαμβάνει διάφορες μη – ειδικές θεραπευτικές παρεμβάσεις. Στόχος της είναι κυρίως η συναισθηματική κατανόηση και υποστήριξη του ασθενή, η παροχή πληροφοριών και η επίλυση προβλημάτων. Η γνησιότητα της σχέσης ιατρού­ ασθενούς είναι το κύριο συστατικό της θεραπευτικής προσέγγισης.

Συνοψίζοντας τις παραπάνω έννοιες θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Ψυχίατρος έχει 2 Θεραπευτικά <<όπλα >> στη θεραπευτική του φαρέτρα, τα φάρμακα (βιολογική ­ παρέμβαση) και τη ψυχοθεραπεία (ψυχολογική παρέμβαση).

Δημήτρης Χ. Οικονόμου
Ψυχίατρος­ - Ψυχοθεραπευτής
psoa.10@gmail.com

Σχέση Γιατρού ­ Αρρώστου (Μέρος Α)

Η διαμόρφωση μιας στενής, θετικής και σταθερής σχέσης ανάμεσα στο γιατρό και τον άρρωστο έχει θεραπευτική σημασία. Αυτό ισχύει για οποιονδήποτε άρρωστο, είτε πάσχει από σωματικό νόσημα, είτε πάσχει από ψυχικό νόσημα.

Η σχέση γιατρού – αρρώστου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εξασφαλιστεί η απαραίτητη προυπόθεση για κάθε θεραπευτική παρέμβαση, δηλαδή η συμμόρφωση στη θεραπεία. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορεί να τροποποιήσει την αποτελεσματικότητα μιας θεραπείας (π.χ. την έκβαση μιας χειρουργικής επέμβασης), να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών (π.χ. συγχυτικών παραληρημάτων μετά από χειρουργική επέμβαση) και να αμβλύνει τις επιπτώσεις από μια αποτυχημένη θεραπευτική παρέμβαση.

Επομένως είναι ένα εργαλείο στα χέρια του γιατρού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελος του αρρώστου.

Τα άτομα που συμμετέχουν στη σχέση δηλαδή ο γιατρός και ο άρρωστος, φέρνουν στη σχέση τη προσωπική τους ιστορία ,δηλαδή τη γενετική τους προικοδότηση, τα παιδικά τους βιώματα, το χαρακτήρα τους, τις εμπειρίες τους, τις προσωπικές τους συνήθειες και προκαταλήψεις, το κοινωνικό­οικονομικό ,μορφωτικό και πολιτισμικό τους επίπεδο. Πρόκειται λοπόν για μια πολύπλοκη και πολυδιάστατη σχέση.

Η σημασία της σχέσης του γιατρού με τον άρρωστο του συνήθως παραμελείται, γιατί ο γιατρός δεν έχει την εκπαίδευση, το χρόνο και ίσως ούτε τη διάθεση να ασχοληθεί μαζί της.

Υπάρχει μιά γενική υποεκτίμηση της θεραπευτικής σημασίας της σχέσης και οι επιπτώσεις της υποεκτίμησης αυτής αφορούν κατά κύριο λόγο τον άρρωστο (που η θεραπεία του παραβλάπτεται), αλλά και το γιατρό (που δεν έχει τα θεραπευτικά αποτελέσματα που θα περίμενε).

Στη ψυχιατρική, η σημασία της σχέσης γιατρού αρρώστου έχει επισημανθεί εδώ και πολλά χρόνια. Οι ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις οποιασδήποτε έμπνευσης έχουν ως προυπόθεση την ύπαρξη ή το χτίσιμο μιας τέτοιας σχέσης και είναι πολλοί αυτοί που πιστεύουν ότι το θεραπευτικό αποτέλεσμα της ψυχοθεραπείας εξαρτάται περισσότερο από τη προσωπικότητα του θεραπευτή, τη προσωπικότητα του θεραπευόμενου και τη σχέση μεταξύ τους και λιγότερο από το είδος της ψυχοθεραπείας που εφαμόζεται.

Ας δούμε τώρα ποιοί βασικοί ψυχολογικοί μηχανισμοί συντελούν στη διαμόρφωση της σχέσης του γιατρού με τον άρρωστο του.

Στη παιδική μας ηλικία βρισκόμαστε σε μια σχέση εξάρτησης από τους γονείς μας. Μαθαίνουμε ότι κάθε μας επιθυμία ικανοποιείται, κάθε πόνος μαλακώνει και κάθε πρόβλημα λύνεται με την παρέμβαση των παντοδύναμων ενηλίκων ,που μας προστατεύουν και μας αγαπούν. Αυτούς τους ενηλίκους επικαλούμαστε σε περίπτωση κινδύνου ή δυσπραγίας με τη προσδοκία βοήθειας, μια προσδοκία που σπάνεια διαψεύδεται.

Αυτή η προσδοκία βοήθειας αναβιώνει όταν αργότερα, ως ενήλικοι, τυχαίνει να αρρωστήσουμε και να καταφύγουμε στη βοήθεια του γιατρού. Στο πρόσωπο του γιατρού μεταβιβάζουμε την προσδοκία βοήθειας που είχαμε παλαιότερα από του γονείς μας.

Σχέση Γιατρού ­ Αρρώστου (Μέρος Β)

Στο πρόσωπο του γιατρού μεταβιβάζουμε την προσδοκία βοήθειας που είχαμε παλιότερα για τους γονείς μας. Με ψυχαναλυτικούς όρους, το φαινόμενο αυτό λέγεται μεταβίβαση.

Μεταβιβάζουμε τις θετικές μας προσδοκίες από τους γονείς μας στο γιατρό, περιμένοντας από το γιατρό την ίδια θετική συμπεριφορά που είχαν απέναντί μας οι γονείς μας.

Εμπιστευόμαστε το γιατρό και συνεργαζόμαστε μαζί του. Τι γίνεται τώρα στην περίπτωση που οι παιδικές εμπειρίες από τους γονείς ήταν αρνητικές; Στην περίπτωση αυτή, αντί για εμπιστοσύνη υπάρχει καχυποψία απέναντι στο γιατρό, η συνεργασία παραβλάπτεται και η θεραπευτική σχέση παίρνει καιρό να εγκατασταθεί ή δεν εγκαθίσταται ποτέ, με αυτονόητες αρνητικές συνέπειες και επιπτώσεις στην υγεία του ασθενούς.

Ένας άλλος ψυχολογικός μηχανισμός που μπορεί να παίξει θετικό ρόλο είναι ο μηχανισμός της ταύτισης, ένας μηχανισμός που αναπτύσσεται σε όλους μας από τα παιδικά μας χρόνια μέχρι την ενήλικη ζωή. Ταυτιζόμαστε με σημαντικά πρόσωπα στη ζωή μας, γονείς,δασκάλους, ηθοποιούς, πολιτικούς και θέλουμε να τους μοιάσουμε . Ο γιατρός (ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που η θεραπεία είναι μακροχρόνια) μπορεί να παίξει ένα θετικό ρόλο, προσφέροντας τον εαυτό του ως πρότυπο για ταύτιση. Βέβαια αναγκαία προυπόθεση για τις θετικές επιπτώσεις μιας τέτοιας ταύτισης είναι το πρότυπο να έχει θετικές ιδιότητες.

Στο σημείο αυτό είναι σκόπιμο να τονιστεί ότι ο γιατρός εκτός από τις γνώσεις, πρέπει να έχει και τις κατάλληλες δεξιότητες και στάσεις.

Ποιές είναι οι δεξιότητες και στάσεις που πρέπει να έχει ο γιατρός για να αποκτήσει μια θετική θεραπευτική σχέση με τον άρρωστό του;

Πρώτα – πρώτα πρέπει να μάθει να ακούει. Αυτό δεν είναι εύκολο για ένα γιατρό που είναι συνηθισμένος να προσεγγίζει τις κλινικές καταστάσεις με ανυπομονησία και βιασύνη και πάντα από θέση ισχύος.

Πρέπει να μάθει να ακούει και αυτά που δεν λέγονται, δηλ. να αντιλαμβάνεται τα υπόγεια ρεύματα της επικοινωνίας, που πολλές φορές δίνουν πιο σημαντικές πληροφορίες από αυτές που προκύπτουν από τη λεκτική επικοινωνία. Να αντλεί ενδείξεις για τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του αρρώστου από την έκφραση του προσώπου του, από τις κινήσεις του σώματός του ,από τις αιφνίδιες σιωπές του και από τις άλλες εξω­λεκτικές αντιδράσεις.

Πρέπει να μπορεί να ακούει συγχρόνως αυτά που λέγονται και αυτά που δεν λέγονται, αναγνωρίζοντας ότι η επικοινωνία δύο ανθρώπων γίνεται συγχρόνως σε πολλά επίπεδα.

Πρέπει να έχει ενεργό και ειλικρινές ενδιαφέρον για τον άρρωστό του και να εγκαθιστά θεραπευτική συμμαχία μαζί του.

Πρέπει να έχει σαφή αντίληψη των ορίων μιας θεραπευτικής σχέσης και να μην υποκύπτει στο πειρασμό αποκλίσεων από το καθαρά επαγγελματικό χαρακτήρα της σχέσης.

Συμπερασματικά, η διαμόρφωση και συντήρηση μιας θεραπευτικής σχέσης γιατρού – ασθενούς δεν υπαγορεύεται μόνο από το ανθρωπιστικό ή δεοντολογικό καθήκον. Είναι ένα εργαλείο στα χέρια του γιατρού, που μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιηθεί επαγωγικά για την υγεία του ασθενούς.